Zbisław Maciej Roehr PDF Drukuj E-mail
wtorek, 01 marzec 2011

Zbisław Roehr (1902-1970), inżynier chemik, działacz gospodar­czy, wyna­lazca.

Urodził się 1 kwietnia w Monasterzyskach. Brał udział w obronie Lwowa w 1918 r. oraz w wojnie polsko-bolszewickiej 1920 r. Wziął udział w przygotowaniu plebiscytu na Górnym Śląsku, a następnie w III po­wstaniu śląskim. Studiował na Politechnice Lwowskiej, gdzie w latach 1923/24 pełnił funkcję prezesa Bratniej Pomocy Studentów tejże politechniki.

W 1927 r. ukończył wydział chemii Politechniki Lwowskiej, uzy­skując tytuł inżyniera.

Wkrótce po studiach został dyrektorem generalnym hut "Wspólnoty Interesów", jednego z największych koncernów przemysłowych Polski międzywojennej.

Po wybuchu II Wojny Światowej wraz z rodziną opuścił Polskę i przedostał się do Turcji. Tam, dzięki swoim rozległym kontaktom sprzed wojny, zorganizował dla grupy polskich inżynierów zatrudnienie w tureckim przemyśle górniczym, hutniczym i budowy samolotów.

Do Stanów Zjednoczonych przybył w 1940 r.  Podjął pracę w firmie nowojor­skiej produkującej narzędzia lekarskie. W 1942 r. zor­ganizował własną firmę Roehr Products Corp., w Waterbury, w stanie Connecticut, specjalizującą się w produkcji rurek kapilarnych.

Trwająca w owym czasie wojna w Korei, a potem w Wietnamie, wymagała coraz większych dostaw sprzętu medycznego. Otwiera więc inż. Roehr kolejne fabryki: w De Land, Floryda i w Norfolk, Nebraska. Jeszcze na początku 1950 r. Roehr wraz ze swoimi współpracownikami zaczyna produkować igły lekarskie, monopolizując z biegiem czasu do­stawę tego produktu dla armii Stanów Zjednoczonych.

Od wczesnych lat 50-tych podejmuje żmudne prace nad igłą jednorazowego użytku. Już w drugiej połowie 1954 r. próbuje wprowadzić do szpitali prowizoryczną igłę jednorazową. Początki nie były jednak łatwe, gdyż przełamanie panujących stereotypów było barierą trudną do pokonania. Działania konkurencji przeciwko „taniej igle” hamowały skutecznie wprowadzenie do użycia tego wynalazku. Jednak jak to często bywa, zbieg okoliczności sprawił, że igła jednorazowa weszła do powszechnego zastosowania. W tamtym czasie panowała w USA epidemia żółtaczki – za przyczyną wielokrotnie używanych zakażonych igieł. Jedynym ratunkiem zatrzymania tej choroby stała się produkcja na masową skalę sterylnych igieł i plastikowych strzykawek.

Te okoliczności pozwoliły Roehrowi na rozbudowanie firmy Roehr Products Co. Inc. i upowszechnienie swojego wynalazku.

Należy dodać, że przy opracowywaniu tej innowacyjnej technologii pracowało wielu polskich inżynierów zatrudnionych przez inż. Zbisława Roehra. Jednym z nich był nieżyjący już admirał Jerzy Tumaniszwili, który wspominał: „Zatrudnił  mnie Roehr na stanowisku inspektora kontroli, a po paru latach zrobił dyrektorem fabryki. Wówczas zastanawialiśmy się, jak wyprodukować igłę i plastikową strzykawkę, ale też, jak to zrobić tanio i na masową skalę. Pracowało ze mną ponad 20 inżynierów i cały ten proces był niesłychanie interesujący. I udało się” – tyle naoczny świadek tej przełomowej technologii.

W 1961 roku inżynier Roehr zdecydował się sprzedać przedsiębiorstwo i dalszym rozwojem oraz produkcją zajęła się firma Sherwood Medical. Aż do przejścia na emeryturę pod koniec lat sześćdziesiątych, Roehr pełnił w tej firmie funkcję wicepre­zesa.

W 1964 r. American Medical Association podczas obrad w San Francisco stwierdziło, że wynala­zek plastikowej strzykawki był jednym z pięciu wybitnych ulepszeń w poprzedzającym ćwierćwieczu.

Natomiast pod koniec ubiegłego stulecia American Medical Association uznało jednorazową igłę za jedną z 20 największych innowacji XX wieku.

Zastanawiającym jest to, że nigdzie w żadnych źródłach nie wspomina się o Zbisławie Roehrze, twórcy pomysłu igły jednorazowego użytku i człowieku z niesłychaną wyobraźnią.

Zostały jednak patenty, które są niezaprzeczalnym dowodem na te wynalazki.

Przykładowo patent US2728341 przyznany 27 grudnia 1955 r. jest udoskonaleniem strzykawek do zastrzyków podskórnych. Natomiast patent US2953243 przyznany 20 września 1960 r. dotyczy opakowania igły jednorazowej zapewniającego pełną sterylność przed użyciem.

Inne patenty Roehra to również inwencja w zakresie zabezpieczenia sterylności igieł i strzykawek dzięki całkowitemu zamknięciu w plastikowych opakowaniach gwarantujących bezpieczne użycie.

Zbisław Maciej Roehr zmarł 14 grudnia 1970 r. w Fort Lauder­dale, na Florydzie.

Inż. Roehr był jednym z pierwszych członków Polonia Technica i  członkostwo zachował do końca.  Za wybitne osiągnięcia w rozwoju wynalazczości oraz pracy na rzecz polskich inżynierów, Polonia Technica nadała pośmiertnie Roehrowi tytuł Członka Honorowego w listopadzie 1971 r. z okazji 30-lecia Stowarzyszenia.

 

Źródło:

1. Archiwa Polonia Technica, materiały biograficzne Z. Roehra.

2. V Światowy Kongres Polonii Medycznej, Katowice 29-31 maja 2003, Antoni Hrycek –  „Zapomniany Polak – Zbisław Maciej Roehr a igła jednorazowego użytku”.

3. Artykuł Ewy Poraj – Kuczewskiej  “Salut dla admirała”, Nowy Dziennik, 28 sierpnia 2009 r.

Opracował: Janusz Zastocki

Ostatnia aktualizacja ( środa, 02 marzec 2011 )
< Poprzedni   Następny >

Znajdź na portalu...

Nasi sponsorzy

Advertisement

Członkowie PT...

Dla członków Polonia Technica:
Wypełnij formę aby otrzymać dostęp