Jerzy Stanisław Rudlicki PDF Drukuj E-mail
wtorek, 19 kwiecień 2011
Jerzy Stanisław Rudlicki (1893-1977), inżynier, konstruktor samolotów.

Jerzy Stanisław Rudlicki

Urodził się 14 marca 1893 roku w Odessie, w Rosji. Od wczesnych lat zaczął interesować się lotnictwem. W latach 1909-1911 zaprojektował i zbudował siedem szybowców, za które otrzymał od Odeskiego Oddziału Carskiego Rosyjskiego Stowarzyszenia Technicznego dyplom wyróżnienia. W 1914 r. wraz z rosyjskim pilotem S. Dobrowolskim podjął próbę budowy jednomiejscowego samolotu.

Podczas pierwszej wojny światowej ukończył szkołę oficerską w Odessie oraz pilotażu w Symferepolu.

W 1917 r. wstąpił do Armii Polskiej we Francji i został przydzielony do sztabu armii gen. Józefa Hallera. Brał udział w 1920 r. w wojnie Polsko – Bolszewickiej.

W latach 1921-1922 studiował w École Supérieure d’Aéronautique w Paryżu  i uzyskał tam dyplom inżyniera.

W latach 1922-1925 pracował w Polskiej Wojskowej Misji Zakupów w Paryżu, a następnie w Instytucie Badań Technicznych Lotnictwa w Warszawie jako szef działu doświadczalnego i laboratoryjnego.

Od końca 1926 r. poświęcił się pracy konstrukcyjnej. Objął w wytwórni lotniczej E. Plage i T. Laśkiewicza w Lublinie stanowisko naczelnego konstruktora. Powstał tu szereg samolotów oznaczonych literą R, a mianowicie: wywiadowczo-bombowy (R-VIII), pasażerski (R-IX), łącznikowy (Lublin R-X), sześciomiejscowy pasażerski (Lublin R-XI), sanitarny (R-XVIb) i inne. Na uwagę zasługuje łącznikowo-obserwacyjny Lublin R-XIII (270 sztuk) wraz z wersją treningową R-XIV (15 sztuk). W kampanii wrześniowej 1939 wzięło udział 50 samolotów R-XIII. Na samolotach konstrukcji Rudlickiego polscy piloci odnieśli szereg osiągnięć, zwłaszcza w lotach długodystansowych.

Prowadził też prace eksperymentalne. Jego pomysłu i patentu jest usterzenie, zwane usterzeniem Rudlickiego lub motylkowym. Zostało ono wypróbowane w Instytucie Aerodynamicznym w Warszawie i zastosowane w samolocie Hanriot H-28, a następnie w 1933 r. w samolocie R-XIX. Ministerstwo Spraw Wojskowych zakazało prowadzenia prób z tym usterzeniem. Później zostało ono zastosowane na całym świecie, np. w 10 tys. samolotów amerykańskich Beech Bonanza oraz w 1 tys. odrzutowych samolotów Fouge Magister.

We wrześniu 1939 r. został zmobilizowany do 4 pułku lotniczego. Podczas ewakuacji przez Rumunię, Jugosławię i Włochy przeprowadził z ramienia Polskich Linii Lotniczych LOT kolumnę samochodową z polskim personelem lotniczym do Francji. W lutym 1940 r. w Paryżu wystarał się o pracę dla 74 pracowników LOT-u w zakładach Société Nationale de Construction Aéronautique w Casablance, gdzie pod jego kierunkiem polscy mechanicy dokonali montażu i napraw 200 samolotów amerykańskich Curtiss Hawk i Martin Maryland.

Po kapitulacji Francji, całą tę grupę Anglicy ewakuowali do Wielkiej Brytanii i zatrudnili od września 1940 r. przy analogicznej pracy w Burtonwood Repair Depot. Tam Rudlicki w latach 1941-1943 opracował szereg własnych wynalazków.

W lutym 1943 przeniósł się do amerykańskiej firmy lotniczej Lockheed w Belfaście w Irlandii Północnej. Tam opracował, wzorując się na wyrzutnikach systemu Władysława Świąteckiego, wyrzutnik do powierzchniowych bombardowań (równoczesny zrzut 300 bomb 10 kg) z czterosilnikowych bombowców Boeing B-17 Flying Fortress, opracował ulepszenia do automatycznego sterowania wieżyczkami strzeleckimi oraz niezamarzający system hydrauliczny sterowania wieżyczkami strzeleckimi. W 1941 r. opracował koncepcję przemiennopłata: pionowzlotu z podwójnymi klapami skierowującymi strumień zaśmigłowy do dołu.

W 1945 r. rozpoczął pracę w USA w wytwórni samolotów Republic. Pracował tam 16 lat, ulepszając konstrukcje lotnicze i astronautyczne oraz opracowując liczne wynalazki. W 1956 r. skonstruował sterowane dysze wylotowe do silnika odrzutowego General Electric J-85 pozwalające na odchylenie wektora ciągu silnika do odrzutowego samolotu pionowego startu.

W 1961 r. przeszedł na emeryturę i zamieszkał na Florydzie. Tam nadal pracował nad koncepcją pionowzlotów wirnikowych i odrzutowych o układach, które dotychczas nie zostały wykorzystywane. Zmarł 12 sierpnia 1977 r. w Fort Lauderdale na Florydzie, pochowany został na polskim cmentarzu  w Doylestown w stanie Filadelfia. Odznaczony był m.in. Złotym Krzyżem Zasługi (*1), Krzyżem Walecznych (*2), francuską Legią Honorową (*3).

Był trzykrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Marią z Glińskich miał syna Jerzego (1921-1941), który zginął w Wielkiej Brytanii.



ImageImageImage

 


Źródło: Polonia Technica – Zarys Historii w Latach 1941-2001,  Nowy Jork, 2001, M. Szczerbiński.

Ostatnia aktualizacja ( wtorek, 19 kwiecień 2011 )
< Poprzedni   Następny >

Znajdź na portalu...

Nasi sponsorzy

Advertisement

Członkowie PT...

Dla członków Polonia Technica:
Wypełnij formę aby otrzymać dostęp