Wacław Szuszkiewicz PDF Drukuj E-mail
wtorek, 19 kwiecień 2011

Wacław Szuszkiewicz (1896-1992),

Wacław Szuszkiewicz 

Inżynier chemik, wynalazca, działacz gospodarczy. Ur. W Olicie na Wileńszczyźnie, w polskiej rodzinie ziemiańskiej, osiadłej na Litwie od XVII w. Jego dziadek brał udział w powstaniu styczniowym 1863 r., za co zesłany został przez władze carskie na Syberię.

Rozpoczął naukę w Wilnie, kontynuując ją w Korpusie Kadetów Marynarki w Petersburgu. W 1914 r. rozpoczął studia na wydziale budowy maszyn Politechniki w Petersburgu. Musiał je przerwać na skutek powołania do armii rosyjskiej. Po ukończeniu Oficerskiej Szkoły Artylerii w Odessie, służył w niej w latach 1914-1917. Po przewrocie bolszewickim 1917 r. przedostał się w rejon Lidy, gdzie po zorganizowaniu 150-osobowego oddziału, dowodząc nim, uczestniczył w samoobronie Ziemi Lidzkiej przed bolszewicką nawałą. Oddział ten został następnie włączony do Wojska Polskiego, tworząc zaczątek lidzkiego pułku piechoty. Szukiewicz dowodził pierwszym batalionem tego pułku.

Po zawarciu pokoju z Rosją w 1921 r. w Rydze, wystąpił z wojska w randze kapitana artylerii. Podjął studia na wydziale chemii Politechniki Warszawskiej, którą ukończył w 1925 r. uzyskując tytuł inżyniera. Wyjechał na dwa lata do Paryża, gdzie prowadził prace badawcze w dziedzinie chemii medycznej. Powrócił do Polski w 1927 r., obejmując kierownicze stanowisko w stacji doświadczalnej, badającej otrzymywanie gliceryny dynamitowej z masy cukrowej. Za tę pracę otrzymał nagrodę Chemicznego Instytutu Badawczego i Ministerstwa Spraw Wojskowych.

W 1929 r. rozpoczął prace nad sztucznym kauczukiem. W 1933 r. zorganizował dział syntezy kauczuku w Chemicznym Instytucie Badawczym, zbudowanym przy finansowej pomocy Polonii amerykańskiej, zostając jego kierownikiem. Wraz z grupą współpracowników w 1936 r. wynalazł katalizator do produkcji sztucznego kauczuku ze spirytusu, w skali laboratoryjnej i półtechnicznej. Zadanie to nie należało do łatwych; tylko w ZSRR badania nad tym procesem były bardziej zaawansowane. Polskie wyniki utrzymywano w ścisłej tajemnicy. Produkowany kauczuk nazwano KER, a jego technologia została opatentowana.

W 1936 r. rozpoczęto budowę zakładu produkcji KER w Dębicy, na terenie Centralnego Okręgu Przemysłowego (COP), a następnie zorganizowane zostało Towarzystwo Akcyjne „Przemysł Chemiczny w Dębicy”. Fabryka ta pracowała z dobrym wynikiem do 8 września 1939 r., tj. do zbombardowania i zajęcia miasta przez Niemców.

Personel, po uszkodzeniu aparatury, opuścił fabrykę. Szukiewicz zgłosił się do wojska i wraz ze swym oddziałem 19 września 1939 r. przekroczył granicę rumuńską. Rząd polski na uchodźstwie w Paryżu zwolnił go z wojska, by zajął się realizacją przemysłowej produkcji sztucznego kauczuku, według polskiej metody, za granicą. Wysłany został w tym celu do Włoch, by pozyskać do działań wdrożeniowych włoskich przemysłowców. Po przystąpieniu w maju 1940 r. tego kraju do wojny po stronie hitlerowskich Niemiec, przedostał się do Portugalii, a następnie drogą morską do Brazylii. Stąd w listopadzie 1941 r. przybył do Stanów Zjednoczonych.

Polska metoda produkcji kauczuku przeszła tu ostrą walkę konkurencyjną. Gdy instytucje rządowe odmówiły zakupu patentu, zakłady Publicker Alkohol, Co. w Filadelfii (największy producent spirytusu na świecie), zbudowały dla Szukiewicza laboratorium, w którym prowadził badania. Dopiero w 1945 r. uruchomiono w Edlington fabrykę sztucznego kauczuku, opartą na polskiej metodzie, co było już spóźnione, gdyż nastąpił koniec wojny i zapotrzebowanie na surowce spadło.

W latach 1946-1965 Szukiewicz pracował jako konsultant dla spraw przemysłowych rządu Argentyny. Pracował także dla różnych firm chemicznych w Stanach Zjednoczonych, m.in. dla laboratorium badawczego National Aniline w Buffalo. Opublikował kilka prac naukowych, napisał kilkanaście artykułów na tematy gospodarcze i społeczne.

W latach 1941-1959 brał czynny udział w działalności Polonia Technica, pełniąc przez dwa lata funkcję wiceprezesa zarządu. Zmarł w 1992 r. przeżywszy 96 lat.

 

Źródło: Archiwa Polonia Technica, materiały biograficzne inżyniera Wacława Szukiewicza.

 

 

 

OPRACOWAŁ: JANUSZ ZASTOCKI

Ostatnia aktualizacja ( wtorek, 19 kwiecień 2011 )
< Poprzedni   Następny >

Znajdź na portalu...

Nasi sponsorzy

Advertisement

Członkowie PT...

Dla członków Polonia Technica:
Wypełnij formę aby otrzymać dostęp